‘Werk moet toegankelijker voor mensen met een licht verstandelijke beperking’

Veel mensen met een licht verstandelijke beperking (lvb) kunnen met ondersteuning prima werken, zich ontwikkelen, bijdragen en ervaren nodig te zijn. Maar honderdduizenden van hen zitten onnodig vast in zorg of een uitkering, zo stelt de Raad voor Volksgezondheid & Samenleving. In het advies 'Van cliënt naar collega’ roept de Raad op om de focus te verleggen van zorg naar werk. EenVandaag maakte er een reportage over.

De Raad voor Volksgezondheid & Samenleving constateert in het advies 'Van cliënt naar collega’ dat de maatschappij onvoldoende het talent van mensen met een licht verstandelijke beperking benut. Het huidige beleid slaagt er niet goed in om deze groep mensen mee te laten doen op de arbeidsmarkt, omdat het makkelijker is om zorg te krijgen dan aangepast werk, vertelt Erik Dannenberg van de Raad in EenVandaag.

De Raad ziet een arbeidsmarkt die een afstand heeft tot mensen met een lvb. Werkgevers kennen ondersteunende regelingen vaak niet en hebben soms vooroordelen. Tegelijk is het eenvoudige werk waarop mensen met een lvb vaak zijn aangewezen sterk veranderd, bijvoorbeeld door automatisering.

Het huidige beleid en de bestaande voorzieningen slagen er volgens de Raad onvoldoende in deze kloof te dichten. Alle doelen van de Participatiewet ten spijt is er juist fors bezuinigd: wel een wirwar aan instrumenten, maar geen tijd en geld voor begeleiding die aansluit bij mensen met een lvb.

‘Zorg is veilig, werk is een risico’
Ook mensen met een lvb ervaren drempels naar werk, zo komt terug in het advies van de Raad:

• angst voor geldzorgen en
• verlies van recht op zorg.

De zorg biedt stabiliteit en zekerheid – een veilige haven om aan te meren. De stap naar werk in de samenleving voelt daardoor onzeker en spannend. Het risico: mensen blijven onnodig lang afhankelijk van zorg, zonder zicht op ontwikkeling.

De Raad roept Rijk en gemeenten op om beleid en financiering te verleggen van zorg naar werk, door:

• mensen bestaanszekerheid te bieden zodat zij de stap naar werk aandurven.
• te investeren in arbeidstoeleiding en begeleiding (jobcoaches) en een leerbudget (net als voor hoger opgeleiden).

Ook hebben zorgorganisaties een rol hierin, door het ontwikkelen richting werk een expliciet onderdeel te maken van zorgplannen. En werkgevers moeten op hun beurt volgens de Raad zorgen voor passend werk. In de reportage van EenVandaag kwam daarvan een voorbeeld voorbij: een ondernemer van een was- en strijkservice vertelde hoe hij het werk toegankelijk maakte voor iedereen.  

Betaalbaar
Dit alles bespaart volgens het advies van de Raad juist kosten en is te betalen door te accepteren dat de kosten voor de baat uitgaan: “Want de opbrengsten (meer levensgeluk tegenover minder zorg, minder jongeren die afglijden naar de criminaliteit en minder uitkeringen) zijn aantoonbaar en aanzienlijk. Zowel voor individu als samenleving.”  |

Lees het advies 'Van cliënt naar collega’ op de website van de Raad voor Volksgezondheid & Samenleving.