Kenniscentrum verstandelijk gehandicaptenzorg
Kenniscentrum verstandelijk gehandicaptenzorg
De eerste RIVM-monitoringsrapportage van de Toekomstagenda zorg en ondersteuning voor mensen met een beperking is verschenen. Het RIVM volgt op verzoek van het ministerie van VWS of de zorg en ondersteuning voor mensen met een beperking beter wordt en of het beleid daarbij helpt.
De Toekomstagenda kent zes belangrijke pijlers. De eerste drie hebben betrekking op de doelgroepen:
Ook zijn er drie pijlers die gericht zijn op randvoorwaarden:
De eerste monitoringsrapportage geeft een beschrijving van de stand van zaken in de zorg en ondersteuning aan mensen met een beperking, voor zover daar al voldoende data voor zijn. Soms zijn er nog slechts gegevens van één meetmoment beschikbaar.
Volgens het RIVM is het aantal mensen met een complexe zorgvraag in 2025 met meer dan 20 procent gestegen ten opzichte van 2018. De uitstroom bij zorgprofiel VG7 lijkt langzaam te zijn toegenomen, terwijl de instroom redelijk stabiel is gebleven sinds 2018.
Ondersteuning
Ruim de helft van gemeenten in Nederland had in 2025 waakvlamondersteuning voor mensen met een levensbrede beperking. Deze lichte vorm van hulp kan snel worden op- en afgeschaald en wordt gedurende langere tijd aangeboden. Ook had meer dan de helft van de gemeenten een Lokale Inclusie Agenda, en meestal werden mensen met een beperking hier actief bij betrokken.
De Wmo-cliëntondersteuner begint inmiddels wat meer bekendheid te krijgen, zo blijkt uit de rapportage. Onder mensen met een lichamelijke beperking gaf 37 procent in 2024 aan dat ze onafhankelijke cliëntondersteuning kennen, tegenover 22 procent in 2023. Bij naasten van mensen met een verstandelijke beperking groeide dit van 32 procent in 2023 naar 49 procent in 2024.
Er zijn nog geen cijfers over de Wlz-cliëntondersteuning beschikbaar.
Innovatie
Op het gebied van zorgtechnologie en sociale innovatie wordt hard gewerkt. Werkgevers geven aan dat medewerkers veel worden opgeleid om te werken met nieuwe technologieën en innovaties in de zorg. Dit percentage steeg van 31 procent in 2024 naar 44 procent in 2025. Ook geeft zo’n kwart van de werkgevers aan dat zij medewerkers actief betrekken bij het doorvoeren van technologische innovaties.
Werkdruk
Uit derapportage blijkt dat het aantal werknemers in de gehandicaptenzorg sinds 2016 jaar op jaar is gegroeid, met uitzondering van 2024. Kijkend naar het aantal zzp’ers en het percentage ziekteverzuim, concludeert het RIVM dat deze cijfers sinds 2022 redelijk stabiel zijn. Zo’n twee op de vijf werknemers in de gehandicaptenzorg ervaarde in 2025 een (veel) te hoge werkdruk.
De monitor is nog in ontwikkeling. Over sommige onderwerpen is nog weinig of geen informatie beschikbaar, zoals het aantal aanmeldingen van complexe casussen. En hoeveel naasten voelen zich eigenlijk betrokken bij de zorg voor een cliënt? Dat wordt nu voor het eerst gemeten. Het RIVM blijft hier de komende jaren aan werken. |
De eerste monitoringsrapportage is te downloaden via de RIVM-website.
