Pluryn erkent dat situatie op bepaalde locaties ‘soms onveilig’ is

De laatste jaren kwam zorgorganisatie Pluryn een aantal keer negatief in het nieuws. Enkele grote incidenten met dodelijke afloop zorgden ervoor dat De Gelderlander in de materie dook. Gedurende tien maanden spraken onderzoeksjournalisten met (oud-)medewerkers en naasten van bewoners over hoe het zo fout kon gaan. Onlangs verschenen hun bevindingen.

De tragische gebeurtenissen die de opmaat vormden voor het onderzoek vonden plaats op twee locaties van Pluryn in respectievelijk Groesbeek (Kemnade Werkenrode) en Nijmegen (De Winckelsteegh).

Bij Kemnade Werkenrode wonen verspreid over kleinere gebouwen 189 mensen van 16 jaar en ouder met een licht verstandelijke beperking, gecombineerd met ernstige gedragsproblemen en/of psychiatrische problematiek. In 2023 stierf een bewoner na een heftige vechtpartij, waarbij hij werd gefixeerd en vervolgens aan zijn lot werd overgelaten in zijn woning.

Onbegrepen gedrag
Bij De Winckelsteegh gaat het om 242 mensen met een zeer ernstige meervoudige beperking en bewoners met een ernstige verstandelijke beperking en complexe gedragsproblemen. Er komt veel onbegrepen gedrag en agressie voor, vaak vanwege hun onvermogen om zich te uiten. In 2025 is een bewoner om het leven gekomen nadat hij ernstige brandwonden opliep toen hij onder een te hete douche was gezet.

Oorzaken
De Gelderlander wijst vier belangrijke oorzaken aan voor de onveilige situaties bij Pluryn.

1. Groot personeelstekort. Er vertrokken zelfs personeelsleden die al meer dan tien jaar werkten bij de zorgorganisatie. Pluryn moest veel invalkrachten inzetten, die vaak niet gewend waren aan de doelgroepen op De Winckelsteegh en Kemnade Werkenrode en zich vaak verscholen in het kantoortje. Sommigen hadden vervalste diploma’s of VGO’s. Van één invalkracht was het rijbewijs ingevorderd, maar hij reed nog gewoon rond, ook met cliënten.
2. Problematiek van de bewoners is zwaarder geworden. Dit komt onder meer doordat er minder bedden in de ggz zijn en door de afbouw van de gesloten jeugdzorg. Veel begeleiders zijn niet opgeleid om deze mensen te ondersteunen.
3. Werkvloer voelt zich in de steek gelaten door het management. Begeleiders die heftige situaties meemaken, voelen zich onvoldoende gehoord en gesteund door leidinggevenden. Een oud-medewerker vertelde de journalisten dat personeel bij andere organisaties in ieder geval gekoesterd wordt en dat is bij Pluryn niet het geval.
4. Veranderingen in de zorg. Cliënten hebben meer rechten gekregen en onvrijwillige zorg mag niet zomaar meer ingezet worden. Dat vraagt om een stevige basis: vaste teams met vertrouwde, goed opgeleide zorgprofessionals. En daar ontbreekt het beslist nog aan. 

Reactie Pluryn
De Gelderlander heeft zijn bevindingen ook voorgelegd aan het bestuur van Pluryn. Die erkent dat het er soms onveilig is en dat dit ingesloten zit in de doelgroep. Ook de kloof tussen werkvloer en management wordt door het bestuur gezien, evenals het feit dat er te weinig nazorg is geweest na een heftig incident. “Er moeten en kunnen bij ons nog heel veel dingen beter,” zegt André Brand, lid van de raad van bestuur desgevraagd aan De Gelderlander.  |

Op de website van het AD is een interview te lezen met oud-medewerker Jan Steehouder, die twintig jaar bij De Winckelsteegh werkte en daar in 2020 is weggegaan. Onmenselijk noemde hij de gang van zaken op die locatie.

Luister ook de podcast die verslaggever Maarten Reith van De Gelderlander vorig jaar maakte naar aanleiding van de situatie bij Pluryn.