Hoop op een minder belastend slaaponderzoek bij mensen met een verstandelijke beperking

Bij een slaaponderzoek denk je al snel aan sensoren en plakkers op hoofd en lijf, vaak ook nog eens op een andere locatie dan in je eigen bed. Voor mensen met een verstandelijke beperking is dat vaak een stap te ver. Daarom bekijkt arts VG Naomi van den Broek of een polsdevice ook op een zorgvuldige manier waardevolle informatie over slaap en slaapapneu kan verzamelen.

Naast arts VG is Naomi somnoloog bij het Centrum voor Slaapgeneeskunde van expertisecentrum Kempenhaeghe. Ze weet als geen ander dat er voor mensen met een verstandelijke beperking al minder belastende methoden zijn om slaap te volgen.

Actigrafie is zo’n voorbeeld. Dit apparaatje registreert beweging over een langere tijd. Maar wie heel stil wakker ligt, wekt de indruk in slaap te zijn. En er zijn ook mensen die in hun slaap veel bewegen, waardoor ze – ten onrechte – wakker lijken. Bij mensen met een verstandelijke beperking komen daar soms nog andere aspecten bij. Bijvoorbeeld als iemand een bewegingsbeperking of motorische problemen heeft. Actigrafie is dus niet dé oplossing voor slaaponderzoek bij mensen met een beperking.

In slaap of wakker?
Naomi besloot om te kijken of slaap beter benaderd kon worden door ook signalen uit hartritme en ademhaling erbij te betrekken. Dat bleek het geval, al kan men hiermee niet fijnmazig kijken. Je kunt hiermee bijvoorbeeld niet zien in welke slaapfase iemand zich bevindt. Maar onderscheid tussen slapen en wakker zijn is wel beter te zien.

Slaapapneu
In haar onderzoek heeft ze ook gekeken of er iets te zeggen is over slaapapneu op basis van variaties in hartritme en ademhaling. Daar zat ook potentie in, maar vooral in situaties waarin er waarschijnlijk geen slaapapneu was of juist in zeer ernstige mate. Een verfijning in milde en matige vormen van slaapapneu bleek op deze wijze lastig in te schatten.

Naomi is nu toe aan het volgende deel van haar onderzoek, waarbij de polsdevice in beeld komt. Het gaat om de PDL-armband die om de pols wordt gedragen en onder meer beweging en hartslag meet. Het doel is om te kijken of deze armband voldoende bruikbare gegevens oplevert.

Minder belastend
Dit deel van het onderzoek vindt gewoon bij de cliënten in hun vertrouwde omgeving plaats, hun eigen bed. Volgens Naomi komen slaapstoornissen en -problemen vaker voor bij mensen met een verstandelijke beperking en is het belangrijk dat er zicht is op slaaponderzoek dat voor hen minder belastend is. Daar zou de speciale armband aan bij kunnen dragen.

Een belangrijke voorwaarde is echter dat de kwaliteit van de beoordeling niet uit het oog verloren mag worden, terwijl men zoekt naar manieren om diagnostiek toegankelijker te maken. Aan wettelijk vertegenwoordigers van deelnemende cliënten is al aangegeven dat de PDL-armband nog in ontwikkeling is en dat er geen individuele uitslag voor de deelnemer komt.  |

Lees het artikel over dit onderwerp op de site van Kempenhaeghe.