Een lvb blijft moeilijk herkenbaar voor huisartsen

Onlangs kwam het team Langdurige Zorg van het Zorginstituut met de evaluatie van het verbetersignalement voor mensen met een licht verstandelijke beperking en een gezondheidsprobleem. Dit is vooral gericht op huisartsen. Goede zorg staat of valt met het herkennen van de lvb en dat blijkt nog altijd moeilijk voor deze zorgprofessionals. Er is dus nog werk aan de winkel.

Er is door het Zorginstituut en betrokken partijen gedurende meerdere jaren gewerkt aan drie verbeterdoelen:

• Betere herkenning van een lvb bij de huisarts
• Betere communicatie en omgang met mensen met een lvb
• Betere samenwerking tussen zorg en sociaal domein voor deze doelgroep.

Voor mensen met een licht verstandelijke beperking betekenen deze verbeterdoelen heel veel. Zo voelen ze zich gehoord en begrepen, snappen ze de informatie van de huisarts beter en begrijpen ze hoe ze behandel- en medicatieadviezen moeten opvolgen. Ook kunnen huisartsen hen waar nodig vaker doorverwijzen naar zorgverleners in het sociaal domein. Het moet leiden tot het op tijd laten behandelen van klachten, waardoor zwaardere zorg minder vaak nodig is.

Kern van het probleem
De bedoeling is goed, en er worden ook wel wat successen geboekt, maar het gaat nog te vaak om versnipperde initiatieven, meldt Esther de Louwere van het Zorginstituut in het Zorginstituut Magazine winter 2025. “De focus ligt op huisartspraktijken en we kunnen niet aantonen dat daarin structurele verbetering is bereikt.”

De kern van het probleem is volgens Maartje Timmermans, directeur Landelijk Kenniscentrum LVB, dat mensen met een lvb nog altijd moeilijk herkend worden door huisartsen en in de ggz. Slechts een klein deel van deze mensen woont in een instelling, waar ze behandeld worden door een arts VG. De rest gaat naar de reguliere huisarts.

Cliëntondersteuner gaat mee
In de regio Den Bosch loopt inmiddels een aantal jaren het project ‘MEE in de huisartsenpraktijk’. Hierbij is een cliëntondersteuner van MEE De Meentgroep aan een huisartsenpraktijk verbonden en zit bij het gesprek dat een cliënt met de huisarts heeft. De cliëntondersteuner helpt de huisarts om een lvb te herkennen en het gesprek te voeren met de cliënt. Zo kunnen cliënt en arts samen beslissen over de juiste behandeling. Ook krijgt de cliënt hulp van de ondersteuner bij het verbeteren van de gezondheidsvaardigheden in relatie tot de licht verstandelijke beperking. Deze aanpak wordt nu toegepast bij vijftien praktijken van de koepel Jeroen Bosch Huisartsen.

Maartje Timmermans dringt aan op meer sturing door de overheid, omdat het onderwerp lvb nog te weinig aandacht krijgt in de samenleving. Het gaat in Nederland wel om zo’n 1,1 miljoen mensen met een licht verstandelijke beperking, die vaker met een gezondheidsprobleem bij de huisarts komen dan andere mensen. Aandacht voor het verbetertraject is dus volgens Timmermans goed. De sturing van de overheid beperkt zich echter tot projecten en pilots. “Maar als je het over een miljoen mensen hebt, kom je er niet met één project of één ministerie. Dat kwartje moet vallen,” zo meldt ze in het magazine.

Nieuwe themapagina online
Natuurlijk wil het Landelijk Kenniscentrum LVB  hier een rol in spelen. In opdracht van het ministerie van VWS heeft het kenniscentrum een nieuwe themapagina op de site geplaatst, gericht op huisartsen. Die vinden daar praktische informatie en toegankelijke producten. Ook is er een uitgebreide site over het project MEE in de huisartsenpraktijk.  |