Kenniscentrum verstandelijk gehandicaptenzorg
Menu

Beter samenwerken bij mensen met een verstandelijke beperking in crisis

22 maart 2026 Door de redactie Geen reacties

De gehandicaptenzorg en de ggz werken elk met eigen regels, termen en werkwijzen. Dat bemoeilijkt het snel bieden van de juiste hulp wanneer iemand met een verstandelijke beperking in een crisis zit. Psychiater Jannelien Wielandt (’s Heeren Loo) heeft daarom een model ontwikkeld waarmee professionals uit beide sectoren beter kunnen samenwerken.

Het model gaat in op vier typen crisissen die vaak voorkomen bij mensen met een verstandelijke beperking:

  • Contextuele crisis: de omgeving (bijvoorbeeld ouders of begeleiders) kan de zorg of het gedrag van iemand niet meer aan.
  • Somatische crisis: lichamelijke klachten (zoals infectie, pijn of medicatiebijwerkingen) kunnen zorgen voor onbegrepen of onverwacht gedrag. Sommige mensen met een verstandelijke beperking kunnen niet vertellen wat er aan de hand is, waardoor hun gedrag soms wordt aangezien voor een psychische crisis.
  • Overvraging: door overvraging kan iemand emotioneel of cognitief de grip verliezen. Dit kan leiden tot heftig gedrag.
  • Psychiatrische crisis: wanneer er sprake is van ernstige psychische klachten (denk aan verwardheid, depressie, heftige stemmingswisselingen of suïcidaliteit, is snelle en gespecialiseerde hulp vanuit de ggz nodig, die nauw samenwerkt met de gehandicaptenzorg.

Volgens Jannelien is werken volgens dit model belangrijk omdat het zorgt voor een betere gezamenlijke beeldvorming met dezelfde termen. Dit maakt de samenwerking ook effectiever: elke partij weet wat haar rol is en kan sneller gerichtere interventies inzetten. Al met al levert het minder misverstanden op.

Crisissen registreren
De psychiater geeft aan dat het model kan helpen om regionaal beter crisisbeleid te maken en om crisissen beter te registreren. Maar goede zorg is pas mogelijk als de ggz en de gehandicaptenzorg hun kennis echt combineren, aldus Jannelien. Zij schreef een artikel over dit model dat in het Tijdschrift voor Psychiatrie is verschenen. Op de site van ’s Heeren Loo is een link naar dat artikel te vinden.  |

Wil je reageren op dit artikel? Log dan in als abonnee!