Praktische ondersteuning bij psychiatrische problemen in de gehandicaptenzorg

In de begeleiding van mensen met een (licht) verstandelijke beperking en hechtingsproblemen, autisme, psychose of borderline moet je niet alleen afstemmen op hun behoeften, maar ook je eigen emoties bij onrust reguleren. Hoe doe je dat? En wat is de invloed van slaap en wat maakt afbouwen van psychofarmaca zo lastig? Deelnemers van de derde Klik themadag Psychiatrie & verstandelijke beperking, die plaatsvond op 1 oktober in Arnhem, deden actuele kennis op uit de psychiatrie en de verstandelijk gehandicaptenzorg samen.

De Klik Themadag is inmiddels uitgegroeid tot een bijzonder praktische en inhoudelijke dag voor iedereen die mensen met een verstandelijke beperking en psychiatrische problematiek ondersteunt en hen wilt helpen om beter de dag door te komen. Met Burgers’ Zoo als vaste stek en inhoudelijk interessante lezingen en workshops en de mogelijkheid om mensen uit het vak te ontmoeten.

Signaleringsplan voor begeleiders
Op donderdag 1 oktober begon klinisch neuropsycholoog Max Goossen de Klik Themadag met kijken naar je eigen stress en emotionele betrokkenheid als zorgverlener. Hoe houd je jezelf staande en help je tegelijkertijd iemand door een moeilijk moment heen? Ze legde de werking en opbouw van ons brein uit en de invloed daarvan op het kunnen reguleren, relateren en redeneren.

Wat te doen bij psychose
Sociaal psychiatrisch verpleegkundige Maarten Sterk gaf vervolgens concrete stappen voor de dagelijkse begeleiding van mensen met een verstandelijke beperking die in een psychose zitten. Met een casus illustreerde hij waarom het belangrijk is om het als begeleider te houden bij korte boodschappen en moeilijke vragen en drukke groepsmomenten te vermijden. Hij verwees daarvoor ook naar de Handreiking Psychosespectrumstoornissen bij jeugdigen met een LVB van Academische Werkplaats Kajak.

Na een korte pauze gingen de deelnemers vervolgens uiteen voor workshops over:

• Hechting als sleutel tot contact, waarbij pedagoog Marco Schilder uitleg gaf en ervaringsoefeningen over de stress in relatie tot een licht verstandelijke beperking, hechtingsproblematiek, de emotionele ontwikkeling en de window of tolerance.
• Anders kijken naar gedrag en behoeften door Max Goosen, die dieper inging op hoe je beter kunt aansluiten als begeleider in vervolg op haar plenaire lezing, waarbij deelnemers aan de slag gingen met een signaleringsplan voor zichzelf.
• Borderline & Traumatriggers door trainer Mieke Janssens met acteurs Rob Marinus & Megan Wielinga, waarbij in gespeelde situaties duidelijk werkt wat wel en niet werkt in de begeleiding van mensen met lvb, trauma en hechtingsproblemen.
• De wisselwerking tussen slaap en psychiatrie in de gehandicaptenzorg door orthopedagoog en dagvoorzitter Janine Breukelman.
• Lessen uit onderzoek naar het afbouwen van psychofarmaca door orthopedagoog Mireille Knulst.

In de afsluitende bijdrage maakte Lisanne vervolgens duidelijk wat helpt bij de volle emmer die ervaart door haar autisme. Samen met Janine zocht ze naar manieren om te ontspannen en ontprikkelen, waarover ze nu openhartig vertelde. Met als mooie uitsmijter de spontane afsluiting met de ontspanningsoefening de boom, waarbij de hele zaal meedeed.

Helemaal zen en met een good-idea bag vol met praktische kennis vertrokken de deelnemers huiswaarts, waarbij er eerst ook nog de gelegenheid was om Burgers' Zoo te bezoeken. Volgend jaar staat er op 30 september weer een Klik Themadag gepland, reserveer alvast de datum en houd Klik.org/studiedagen in de gaten voor nieuwe bijeenkomsten.  |