Omgaan met verstandelijk gehandicapte stiefdochter

Leonoor stelde de volgende vraag:
Mijn echtgenoot heeft uit zijn eerste huwelijk een 19-jarige dochter met een verstandelijke beperking, in die zin dat ze op sociaal-emotioneel gebied qua leeftijd tussen de 7 en 12 jaar zit (gediagnoseerd). Ik heb best moeite om een weg te vinden om "onbevangen" met haar om te gaan. Graag zou ik wat tips hebben over boeken die over dit onderwerp gaan?

Advies: 

Natuurlijk zijn er boeken over dit onderwerp en we noemen een paar titels.

Adele Faber en Elaine Mazish, twee Amerikaanse ouders die zich erg verdiept hebben in communicatie met kinderen. Er is 1 boek in het Nederlands verschenen, zie
www.depers.nl/wetenschap/162824/Nieuwe-tafelmanieren.html

Zij hebben diverse boeken geschreven, zoals How to talk so kids can learn, en varianten. In Nederlandse vertaling verscheen: How2talk2kids, kijk op www.how2talk2kids.nl.

Maar dat gaat allemaal niet over gehandicapte kinderen.

Raad op Maat heeft een boek dat heet Communiceren met mensen met een verstandelijke handicap, geschreven door Monica Boschman, maar dat is breder dan het alleen communiceren met kinderen.

In plaats van alleen het noemen van boektitels, zou ik veel liever een meer ‘sociaal’ antwoord geven. Natuurlijk weet ik niet de exacte omstandigheden, maar ik wil het toch proberen.

Communiceren in het algemeen vraagt om inleving in de ander, maar ook verwachtingen over en weer. Een open deur natuurlijk, maar vaak staan we daar niet zo bij stil.

Eigenlijk zouden we ons iedere keer moeten afvragen, wat we zelf willen van de interactie met de ander. Wat zijn onze verwachtingen van deze interactie?  Maar ook wat de ander van ons wil of niet wil, verwacht of niet verwacht. Kijk dus niet naar de leeftijd: wat doe ik met een 19 jarige? Maar kijk naar wat de ander leuk vindt, graag doet, graag meemaakt, graag ondervindt, onafhankelijk van de diagnose van de leeftijd.

In de vraag zit een wens: onbevangen. Wat is onbevangen voor de vragenstelster?

Kan het volgende “onbevangen zijn” helpen: dingen doen die de ander leuk vindt? Vaak is samen dingen doen, veel leuker dan gaan zitten ‘communiceren’.

Het samen maken van een ‘plakboek’, over welk onderwerp ook. Een levensboek zorgt voor de nodige kennis van en interesse in het leven van de ander.

Samen zoeken naar foto’s, of plekken van vroeger bezoeken en daar samen foto’s maken. Het praten (communiceren) komt dan ongemerkt vanzelf.

Wat communiceren leuk maakt, is oprechte belangstelling voor de ander. Door te laten zien dat er tijd is, een plek is voor de ander, zonder er meteen iets voor terug te verwachten, zorgt voor een ontspannen verstandhouding. Het is moeilijk om verwachtingen niet als leidend te beschouwen, maar je kunt beter openstaan voor wat er gebeurt. Je kunt dan inspelen op de situatie, en zo voorkom je teleurstelling en een gespannen situatie.

Natuurlijk is het goed om erover te lezen, maar communiceren is mensenwerk; het is het goed om er open mee aan de slag te gaan.

Realiseer je dat ieder klein beetje contact waardevol is, dan wordt het vanzelf steeds leuker en kunnen jullie gemakkelijker ‘onbevangen’ communiceren.

Dit antwoord is gegeven door Raad op Maat