Dwangmatig gedrag

Gerdien stelde de volgende vraag:
Een van onze cliënten met een verstandelijke handicap en autisme laat dwangmatig gedrag zien. Hij is te weten gekomen dat er voor onze voorziening nieuwbouwplannen worden gerealiseerd. De plannen verkeren nog in het beginstadium en er is geen datum te noemen wanneer deze voorziening een feit zal zijn. Onze bewoner ziet erg uit naar de nieuwe voorziening en gooit deuren en ramen open en dicht en spoelt de toiletten herhaaldelijk door. Omdat we niet kunnen zeggen op welke termijn de nieuwe voorziening er komt, wordt het gedrag alleen maar versterkt. Hoe gaan we hiermee om?

Advies
Om een goed antwoord te kunnen geven, dient er veel meer informatie te zijn over het functioneringsniveau van de cliënt, zijn (on)mogelijkheden en  om welke autistische stoornis het gaat. Het is bekend dat autisten moeite hebben met nieuwe prikkels en informatieverwerking. Verstandelijk gehandicapten missen daarbij tot een bepaalde hoogte ook nog eens het overzicht of tijdsbesef. Dat maakt het bij deze cliënt extra moeilijk en het blijkt zelfs tot een obsessie te leiden. Ik denk dat er binnen het team en met een psychologe besproken moet worden op welke wijze obsessies in het algemeen en deze specifiek begeleid kunnen worden. Ik neem aan dat dit laatste ook al gebeurd is?

Bij autisten komen obsessies vaak voort uit onder andere verveling. Veel normaal begaafde autisten zijn obsessief met de computer bezig. Omdat zij moeilijk sociaal contact kunnen maken, is de computer voor hen een middel voor vrijetijdsbesteding en om contact te houden met de buitenwereld. Daar is iets voor te zeggen, het obsessieve wordt echter vooral door de omgeving en niet of mindere mate door de autist zelf als probleem ervaren.
Om toch te kunnen blijven functioneren in het dagelijkse leven zijn deze personen gebaat bij een geconditioneerde dagstructuur waarin het gebruik van de computer is opgenomen.
Verstandelijk gehandicapte autisten zijn over het algemeen niet vaardig op de computer en voor de invulling van de vrijetijdsbesteding in grote mate afhankelijk van begeleiding.

Bij deze cliënt zou het misschien helpen als hij van zijn obsessie wordt afgeleid door er een andere belangrijke situatie met concrete acties en handelingen voor in de plaats te zetten. Iets dat hem meer positieve 'winst' oplevert. Wat vindt hij leuk, waarin is hij geïnteresseerd? Kan je hiervoor een gestructureerd begeleidingsaanbod opzetten, zodat de begeleiding en hij daar meer de aandacht op gaan richten? En tegelijkertijd: beperk de reacties ten aanzien van de nieuwbouwplannen tot één korte relativerende zin die hij begrijpt.

Dit antwoord is gegeven door:
Mieke Janssens
Advies- en Trainingsbureau Concrete Coaching