Agressie bij een licht verstandelijke beperking

Lisan stelde de volgende vraag
Hallo, Ik ben Lisan Berends en ik zit in het laatste jaar van mijn opleiding. Ik heb een jaar lang stage gelopen op een woonvorm bij mensen met een licht verstandelijke beperking die ik vorige week heb afgesloten. Dit betekend dat ik me nu bezig ga houden met mijn scriptie. Ik wil mijn scriptie houden over agressie bij mensen met een licht verstandelijke beperking. Mijn vraag is of jullie enig inzicht hebben, of onderzoeken hebben gedaan naar de reden van agressie. Ik ben zelf van mening dat dit kan komen doordat er te weinig uren worden gegeven voor het begeleiden van de bewoners. Ik ben benieuwd of jullie misschien andere punten hebben wat de reden is van agressie, of waardoor agressie gedeeltelijk kan worden "voorkomen." Ik dacht aan jullie omdat wij jullie tijdschrift ook op mijn stageplek hebben en ik er erg interessante stukken in lees. Alvast bedankt, Vriendelijke groeten Lisan Berends.

Antwoord
Beste Lisan, Sinds 2005 registreren wij alle agressie-incidenten binnen onze instelling en dat geeft ons veel informatie. Natuurlijk is het zo dat de inzet van mensen een belangrijke factor kan zijn. Toch speelt een diversiteit aan factoren een rol. Agressie komt nooit uit de lucht vallen. Wat goed blijkt te werken is dat per individu in kaart wordt gebracht welke situatie, gedrag of vraag de agressie oproept. Het kan zijn dat bij bepaalde taken of vragen de frustratie bij de cliënt toeneemt maar ook dat de cliënt ooit aangeleerd heeft dat hij/zij bepaalde dingen kan afdwingen door agressie. Om goed te kunnen reageren op agressief gedrag van een cliënt is het noodzakelijk om met elkaar af te spreken wat je verstaat onder agressie en aan de hand van deze definitie alle agressie-uitingen concreet te registreren (wat is de aanleiding, het feitelijke gedrag en de consequentie hiervan voor de agressor zelf maar ook de ander/het slachtoffer).  De registratie kan dan ge-analyseerd worden met de direct betrokkenen en (zo nodig) een onafhankelijke deskundige. De deskundigheid van een gedragswetenschapper of psychomotorische trainer kan je hier goed bij gebruiken. Video-opnames  van concrete situaties in de woon en leefsituatie kunnen hierop ondersteunend werken. Voor de continuiteit van de begeleiding kan alle informatie vertaald worden in een signaleringsplan waarin is opgenomen wat op welk moment het beste werkt bij deze specifieke client. Tevens kunnen medewerkers getraind worden om agressie te registreren, de registratie te analyseren en hierop te handelen. Dit zijn punten die helpen om agressie te voorkomen of de intensiteit en frequentie te verminderen.

Karin van Ooijen
Buro TOV/Leekerweide