Lisan stelde de volgende vraag
Hallo, Ik ben Lisan Berends en ik zit in het laatste jaar van mijn
opleiding. Ik heb een jaar lang stage gelopen op een woonvorm bij
mensen met een licht verstandelijke beperking die ik vorige week heb
afgesloten. Dit betekend dat ik me nu bezig ga houden met mijn
scriptie. Ik wil mijn scriptie houden over agressie bij mensen met een
licht verstandelijke beperking. Mijn vraag is of jullie enig inzicht
hebben, of onderzoeken hebben gedaan naar de reden van agressie. Ik ben
zelf van mening dat dit kan komen doordat er te weinig uren worden
gegeven voor het begeleiden van de bewoners. Ik ben benieuwd of jullie
misschien andere punten hebben wat de reden is van agressie, of
waardoor agressie gedeeltelijk kan worden "voorkomen." Ik dacht aan
jullie omdat wij jullie tijdschrift ook op mijn stageplek hebben en ik
er erg interessante stukken in lees. Alvast bedankt, Vriendelijke
groeten Lisan Berends.
Antwoord
Beste Lisan, Sinds 2005
registreren wij alle agressie-incidenten binnen onze instelling en dat
geeft ons veel informatie. Natuurlijk is het zo dat de inzet van mensen
een belangrijke factor kan zijn. Toch speelt een diversiteit aan
factoren een rol. Agressie komt nooit uit de lucht vallen. Wat goed
blijkt te werken is dat per individu in kaart wordt gebracht welke
situatie, gedrag of vraag de agressie oproept. Het kan zijn dat bij
bepaalde taken of vragen de frustratie bij de cliënt toeneemt maar ook
dat de cliënt ooit aangeleerd heeft dat hij/zij bepaalde dingen kan
afdwingen door agressie. Om goed te kunnen reageren op agressief gedrag
van een cliënt is het noodzakelijk om met elkaar af te spreken wat je
verstaat onder agressie en aan de hand van deze definitie alle
agressie-uitingen concreet te registreren (wat is de aanleiding, het
feitelijke gedrag en de consequentie hiervan voor de agressor zelf maar
ook de ander/het slachtoffer). De registratie kan dan ge-analyseerd
worden met de direct betrokkenen en (zo nodig) een onafhankelijke
deskundige. De deskundigheid van een gedragswetenschapper of
psychomotorische trainer kan je hier goed bij gebruiken. Video-opnames
van concrete situaties in de woon en leefsituatie kunnen hierop
ondersteunend werken. Voor de continuiteit van de begeleiding kan alle
informatie vertaald worden in een signaleringsplan waarin is opgenomen
wat op welk moment het beste werkt bij deze specifieke client. Tevens
kunnen medewerkers getraind worden om agressie te registreren, de
registratie te analyseren en hierop te handelen. Dit zijn punten die
helpen om agressie te voorkomen of de intensiteit en frequentie te
verminderen.
Karin van Ooijen
Buro TOV/Leekerweide
Kenniscentrum 
